diatrofika.gr
ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑΖΩΗΥΓΕΙΑ

Ηλεκτρολύτες: Τι είναι και πώς αναπληρώνονται

Electrolytes N
Κοινοποίηση

Οι ηλεκτρολύτες διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στο ανθρώπινο σώμα, επηρεάζοντας τα πάντα, από τον καρδιακό παλμό έως τη μυϊκή συστολή (λειτουργία).

 Σε μοριακό επίπεδο, οι ηλεκτρολύτες είναι χημικές ουσίες που έχουν θετικό ή αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο όταν διαλύονται στο νερό. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος, είναι σε θέση να αγωγούν τον ηλεκτρισμό. Όταν δεν είναι διαλυμένοι, οι ηλεκτρολύτες βρίσκονται σε μορφή άλατος, το οποίο έχει ουδέτερο φορτίο.

Τα πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα υγείας. Τους ηλεκτρολύτες μπορούμε να τους λάβουμε είτε από τα τρόφιμα που καθημερινά καταναλώνουμε είτε από τα συμπληρώματα (όταν αυτά χρειάζονται).

Ζωτικές λειτουργίες του σώματος που διατηρούνται από τους ηλεκτρολύτες

Οι ηλεκτρολύτες εμπλέκονται στις περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού μας. Υπάρχουν στο πλάσμα του αίματος και στο εσωτερικό των κυττάρων, όπου βοηθούν στη σταθεροποίηση των κυτταρικών μεμβρανών.

Διατηρούν επίσης τη δομή των πρωτεϊνών και την ισορροπία των υγρών ενώ παίζουν ρόλο στις χημικές αντιδράσεις στο σώμα μας και συμβάλλουν (βοηθούν) στη μεταφορά ουσιών μέσα και έξω από τα κύτταρα μας. Ορισμένες σωματικές διεργασίες που βασίζονται στους ηλεκτρολύτες περιλαμβάνουν την:  

  • διατήρηση της ομαλής λειτουργίας της καρδιάς και την λειτουργία  των αιμοφόρων αγγείων
  • μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων και την λειτουργία (σύσπαση) των μυών
  • νεφρική λειτουργία
  • γαστρεντερική κίνηση
  • διατήρηση  της ενυδάτωσης του οργανισμού
  • διατήρηση της κατάλληλης οξεοβασικής ισορροπίας του οργανισμού (διατήρηση pH οργανισμού)

Οι ηλεκτρολύτες έχουν ιδιαίτερή και σημαντική λειτουργία στο σώμα. Ο οργανισμός τους διατηρεί στα βέλτιστα επίπεδα ρυθμίζοντας την απορρόφηση στο γαστρεντερικό σύστημα και την απέκκριση (αποβολή) με τα ούρα και τα κόπρανα. Προβλήματα με την πρόσληψη, την απορρόφηση ή την απέκκριση των ηλεκτρολυτών μπορεί να οδηγήσουν σε ανισορροπία, η οποία μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από συμπτώματα.

Τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών μπορούν να μετρηθούν και αξιολογηθούν  με απλές αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις. Τα υψηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών συμβολίζονται με το πρόθεμα “υπερ”. Για παράδειγμα, υπερασβεστιαιμία σημαίνει ότι τα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα είναι αυξημένα.

Το πρόθεμα “hypo” υποδηλώνει χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών, οπότε η υποκαλιαιμία σημαίνει ότι τα επίπεδα καλίου στο αίμα είναι χαμηλά.

Αιτίες της ανισορροπίας ηλεκτρολυτών

Τα επίπεδα ηλεκτρολυτών που είναι πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά μπορεί να έχουν διάφορες αιτίες και αυτές αναφέρονται παρακάτω.

Χαμηλή πρόσληψη

Μια διατροφή με ανεπαρκή θρεπτικά συστατικά μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια ηλεκτρολυτών.

Απώλειες υγρών

Η διάρροια και ο εμετός μπορεί να οδηγήσουν σε χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών.

Ορισμένα φάρμακα

Τα διουρητικά μπορεί να προκαλέσουν απώλεια στους ηλεκτρολύτες που περιέχουν τα ούρα και τα κόπρανα.

Νεφρική νόσος

Τα νεφρά παίζουν μεγάλο ρόλο στη διαχείριση των επιπέδων των ηλεκτρολυτώ. Τα επίπεδα τους μπορεί να επηρεαστούν από τη νεφρική νόσο.

Υψηλή οξύτητα στο αίμα

Σε μια προσπάθεια να αντισταθμίσουν την οξέωση (πολύ οξύ στα σωματικά υγρά) τα νεφρά επαναρροφούν διττανθρακικά.

Τι παθαίνουμε όταν έχουμε ανισορροπία σε ηλεκτρολύτες

Τα συμπτώματα της ανισορροπίας ηλεκτρολυτών ποικίλλουν ανάλογα με το ποιος ηλεκτρολύτης επηρεάζεται και αν τα επίπεδα είναι πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά. Ορισμένες από τις πιο συχνές διαταραχές ηλεκτρολυτών είναι η ανισορροπία νατρίου, καλίουασβεστίου και μαγνησίου.

Δεν απαιτείται σε όλους η παρακολούθηση των ηλεκτρολυτών. Αν όμως έχετε ορισμένες παθήσεις ή λαμβάνετε ορισμένα φάρμακα, ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης (Γιατρός ή/ και Διαιτολόγος) μπορεί να παρακολουθεί τα επίπεδα των ηλεκτρολυτών σας με μια απλή εξέταση αίματος.

Θεραπεία

Η θεραπεία μιας ανισορροπίας ηλεκτρολυτών περιλαμβάνει είτε την αποκατάσταση των πολύ χαμηλών επιπέδων είτε τη μείωση των πολύ υψηλών συγκεντρώσεων.

Εάν τα επίπεδα είναι πολύ υψηλά, η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της περίσσειας. Εάν ο οργανισμός χάνει νερό χωρίς να χάνει ηλεκτρολύτες, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περίσσεια και η θεραπεία περιλαμβάνει έγχυση νερού και γλυκόζης. Οι επαγγελματίες του τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συνήθως χαμηλώνουν τα επίπεδα συμπληρώνοντας τον απαραίτητο ηλεκτρολύτη.

Ο τύπος της θεραπείας εξαρτάται επίσης από τη σοβαρότητα της ανισορροπίας. Μερικές φορές είναι ασφαλές τα επίπεδα ηλεκτρολυτών ενός ατόμου να αναπληρώνονται με την πάροδο του χρόνου χωρίς συνεχή παρακολούθηση.

Ωστόσο, τα συμπτώματα μιας ανισορροπίας σε ηλεκτρολύτες μπορεί να είναι σοβαρά και το άτομο μπορεί να χρειαστεί να νοσηλευτεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Πότε είναι απαραίτητη η συμπληρωματική χορήγηση ηλεκτρολυτών

Σε περιπτώσεις όπου το άτομο ιδρώνει πάρα πολύ, χάνει ηλεκτρολύτες από το γαστρεντερικό του σύστημα, δεν είναι καλά ενυδατωμένο ή πάσχει από ασθένεια που προκαλεί χαμηλά επίπεδα ηλεκτρολυτών στο πλάσμα πιθανά να χρειαστεί να λάβει συμπληρώματα ηλεκτρολυτών είτε από το στόμα είτε ενδοφλέβια σε πιο σοβαρές καταστάσεις.  

Επιπλέον άτομα που έχουν αυξημένες ανάγκες σε ηλεκτρολύτες (έγκυες, αθλητές, άτομα που ασκούνται πολύ κτλ) θα πρέπει να λαμβάνουν συμπληρώματα ηλεκτρολυτών μιας και από την τροφή δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Σε κάθε μια από τις παραπάνω περιπτώσεις το άτομο θα πρέπει να απευθύνεται σε Επαγγελματία Υγείας (Διαιτολόγο ή/ και γιατρό) , ο οποίος θα αξιολογήσει με ακρίβεια την υηγεία του ατόμου και θα χορηγήσει το κατάλληλο σκεύασμα.

Πρόληψη

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η ποικίλη διατροφή και η διατήρηση της ενυδάτωσης είναι το μόνο που χρειάζεται να κάνετε για να διατηρήσετε την ισορροπία των ηλεκτρολυτών.

Τα άτομα που πάσχουν από νεφρική νόσο και είναι επιρρεπή σε αυξημένα επίπεδα ηλεκτρολυτών (όπως το κάλιο και τα φωσφορικά) θα πρέπει να ακολουθούν ειδική δίαιτα που περιορίζει αυτά τα θρεπτικά συστατικά. Μπορεί επίσης να χρειαστούν φαρμακευτική αγωγή που ονομάζεται δεσμευτής φωσφορικών αλάτων.

Όσοι αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα απώλειας ηλεκτρολυτών μέσω γαστρεντερικών απωλειών υγρών ή σοβαρής άσκησης με υπερβολική εφίδρωση θα πρέπει να φροντίζουν να παραμένουν ενυδατωμένοι και να καταναλώνουν ροφήματα που περιέχουν ηλεκτρολύτες. Λάβετε υπόψη σας την υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη στα περισσότερα ποτά που κυκλοφορούν στο εμπόριο για το σκοπό αυτό.

 Κλείνοντας, να θυμάστε ότι οι ηλεκτρολύτες είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία των οργανικών σας συστημάτων. Η ύπαρξη πολύ υψηλών ή πολύ χαμηλών επιπέδων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Ο καλύτερος τρόπος για να διατηρήσετε φυσιολογικά επίπεδα ηλεκτρολυτών είναι η υγιεινή και ποικίλη διατροφή που περιλαμβάνει φρούτα και λαχανικά, η αποφυγή υπερβολικής πρόσληψης οποιουδήποτε τύπου τροφής ή θρεπτικού συστατικού και η ενυδάτωση.

Τα συμπτώματα μιας ανισορροπίας ηλεκτρολυτών μπορεί να περιλαμβάνουν συσπάσεις, αδυναμία και, αν δεν ελεγχθούν, επιληπτικές κρίσεις και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.

diatrofi.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ

Ο μεσογειακός τρόπος ζωής και όχι μόνο η διατροφή, μειώνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου – Πώς θα ζήσετε περισσότερο

Το πανάρχαιο κορεάτικο φαγητό που ρίχνει την πίεση, βελτιώνει τη μνήμη και προστατεύει την καρδιά

Αυτά είναι τα 5 κορυφαία τρόφιμα πλούσια σε πρεβιοτικά